Recensie: Brave burgers gezocht en gevonden?
Ruim de helft van de gemeenten heeft in het collegeprogramma burgerparticipatie als prioriteit opgenomen. De bundel ‘Brave burgers gezocht‘ speelt in op deze ontwikkeling door in verschillende artikelen de relatie ‘actieve burger en activerende overheid‘ uit te werken. Aan bod komen Wmo, reintegratie, inburgering, gezondheidsvoorlichting, milieubeleid, burgernet, jongerenbuurtbemiddeling en leefbaarheid in achterstandswijken. Daarnaast algemenere onderwerpen zoals het rijksbeleid, tegenstand als bijdrage aan democratie en grenzen van de activerende overheid.
Brave burgers gevonden
De vraagstelling voor de bundel was of de nadruk op burgerplichten in relatie met een activerende overheid niet leidt tot nieuwe vormen van uitsluiting. Evelien Tonkens en Imrat Verhoeven concluderen op basis van de concepten exit, voice en loyalty (Hirschman) dat dit niet het geval is. Burgers doen loyaal mee, zelfs bijstandscliënten willen verplicht vrijwilligerswerk doen als er voice is, d.w.z. als ze iets te zeggen hebben over waar ze vrijwilligerswerk doen. Loyaal burgerschap past ook in de Nederlandse traditie, waar burgerschap altijd al meer gericht is op meedoen (sociaal) dan op meepraten (politiek). De schrijvers vrezen dat de kwaliteit van het burgerschapsbeleid door de bezuinigingen verslechterd door minder tijd voor dialoog en meer instrumentalisering van participatie, zoals een groter beroep op mantelzorg, vrijwilligerswerk en burgerinitiatieven. Dat vergroot de kans dat actieve burgers gefrustreerd raken over hun participatie en afhaken.
Kortom, er zijn genoeg brave burgers, maar het is de vraag of dat ook zo blijft. Een zorg die we, denk ik, met zijn allen delen. Toch was ik wat verrast door de conclusie, omdat verschillende artikelen kritisch zijn over het participatiebeleid en -gedachtegoed.
Is burgerparticipatie effectief?
Justus Uitermark en Krijn van Beek betogen dat de participatiestaat vooral professionals in staat stelt om te regisseren, wat leidt tot uitholling van de civil society. Zij baseren hun betoog o.a. op het Wmo-trendonderzoek 2010 van Movisie, waaruit blijkt dat de betrokkenheid van burgerorganisaties nog even gering is als bij de introductie van de wet. Ook in de artikelen over de Wmo komen vragen over het nut en ambitieniveau van participatie aan de orde, zoals de vraag of mensen met beperkingen er op vooruitgaan als ze in ‘gewone’ wijken wonen.
Actieve burgers zijn niet altijd braaf, maar kunnen zich ook tegen beleid verzetten. Imrat Verhoeven onderbouwt waarom er nu meer voedingsbodem is voor tegenstand. Hij onderscheidt tegenstand en vijandschap en roept op om niet bang te zijn voor tegenstand, omdat dit bijdraagt aan democratie.
Achtergrond burgerparticipatie
In de inleiding en het hoofdstuk rijksbeleid is de zoektocht van de overheid naar actieve burgers geplaatst tegen de achtergrond van veranderingen in de verzorgingsstaat en veranderende opvattingen over burgerschap. Bij het lezen van deze hoofdstukken kreeg ik veel a-ha erlebnissen. Hoe onder de kabinetten Lubbers de overheid zich terugtrok (privatisering) en de verzorgingsstaat versoberde. Hoe de kabinetten Kok en Balkenende I dit aanvulden met een beroep op eigen verantwoordelijkheid van de burger, zoals bij sociale vernieuwing. Hoe de laatste jaren het onderscheid tussen verantwoordelijkheden van de staat en de verantwoordelijkheid van burgers losgelaten is door het communitaristische perspectief. Tenslotte de Wmo met zijn nadruk op plichten van burgers en een activerende overheid als partner.
Deze bundel helpt je om burgerparticipatie vanuit verschillende invalshoeken te bekijken, je denken daarover te scherpen en de discussie met je collega’s aan te gaan over de aanpak van burgerparticipatie. Mocht je echter op zoek zijn naar informatie over toepassingen van participatie dan is ‘Participatie ontward, vormen van participatie uitgelicht‘ van Movisie (www.movisie.nl) handzamer.
Verhoeven, Imrat en Ham, Marcel ( red). (2010) Brave burgers gezocht. De grenzen van de activerende overheid. Uitgeverij van Gennep, Amsterdam, 2010 isbn 978 90 55158607. Het boek is verschenen als jaarboek bij TSS, Tijdschrift voor sociale vraagstukken, een maandblad over actuele sociale kwesties uitgegeven door MOVISIE. Losse exemplaren kosten € 22,50.
Hennie de Boer
Ambassadrice LCGW
hdeboer@wxs.nl
LCGW Agenda
Beste leden,
Social Media begint de aandacht te krijgen in gemeenten. De ambtenaar 2.0 brengt ze met enthousiasme in het gemeentehuis, terwijl anderen het zien als een bedreiging. Wat heeft 2.0 te bieden in het sociale domein? En met name wat het te bieden voor de ambtenaren welzijn? In deze workshop krijgen je een profiel van je eigen stijl.
Op 1 maart organiseert het LCGW (Landelijk Contact Gemeentelijk Welzijnsbeleid) een lezing met aansluitende workshop over de ambtenaar 2.0. De bijeenkomst is bedoeld voor gemeente ambtenaren in het sociale domein die recent bij de gemeente zijn komen werken of ervaring hebben met 2.0. Uiteraard is er ruimte voor de deelnemers om ervaringen uit te wisselen.
Wie kunt u verwachten? We hebben Frits Spangenberg bereid gevonden om een inleiding te geven over burgerschapstijlen. Welke burgerschapstijlen zijn er. Wat is daarvan de impact in een veranderende samenleving? Welke verwachtingen hebben ze van elkaar en welke van de overheid? Welke mediakanalen passen bij welke burgerschapsstijlen en welke 'tone of voice' en welke 'beelden' zijn het meest effectief? Hoe bereik je als overheid de verschillende groepen burgers en welke gevolgen heeft dat voor het welzijnsbeleid. En wat is je eigen rol daarin? Wat is jouw stijl en welke gevolgen heeft dat?
Daarna gaat Lianne Terpstra met u aan de slag. Centraal staat de vraag de nieuwe burger. Stel dat dat een gegeven is. Hoe moet je je dan opstellen als overheid. Welke nieuwe media kunnen een rol spelen? En vooral met welke nieuwe media bereik je groepen die nu niet bereikt worden.
Tot slot zullen we in deze bijeenkomst aandacht hebben in wat jezelf meebrengt als ambtenaar. Wat is je eigen stijl? Welke nieuwe media spreken je aan? Hoe zie je je rol als overheidsambtenaar? Voor meer informatie kun je contact opnemen met Gerald Grashof, adjunctdirecteur gemeente Olst-Wijhe (g.grashof@olst-wijhe.nl) of Chris Kuypers, programmamanager LCGW (info@lcgw.nl). Het programma tref je hieronder aan.
De bijeenkomst is gratis voor LCGW-leden, aanmelden via de website is verplicht. Meldt u snel aan er zijn beperkte plaatsen. Niet-leden hebben bij beschikbaarheid toegang voor een bijdrag van 195,-. Aanmelden via www.lcgw.nl.
Graag uw reactie!
Met vriendelijke groet,
Petra Laman (gemeente Nunspeet) en Gerald Grashof (gemeente Olst-Wijhe
Progamma
9:30 uur Opening
Korte inleiding op het programma door Gerald Grashof, adjunctdirecteur gemeente Olst-Wijhe .
9:45 uur Burgerschapsstijlen en 2.0
Frits Spangenberg, oprichter van Motivaction geeft u inzicht in uw burgerschapsstijl en die van uw burgers. Wat betekent dit voor de veranderende samenleving?
10:45 uur Pauze
11:00 uur Ambtenaar 2.0
Lianne Terpstra, is expert in de wereld van de gemeente en 2.0. Welke kansen zijn er? Maar ook waar loop je als enthousiaste ambtenaar tegen aan? Hoe krijg je de anderen mee? Hoe haal je er het maximale uit 2.0 voor jou en voor je burgers?
12:00 uur Afsluiting
Aansluitend een gratis lunch.
Zuidelijke LCGW-Bijeenkomst over Stappingseffecten Sociale domein
In 2011 heeft de G32 aan Ecorys en Nicis gevraagd te onderzoeken welke effecten en neveneffecten de decentralisatie, de veranderingen van verschillende wetten en bezuinigingen te weeg brengen. Vanuit de veronderstelling dat door de stapeling van de verschillende wetten mogelijk onvoorziene en ongewilde effecten kunnen optreden. Vaak treft dit de toch al kwetsbare groepen. Het is van groot belang dit tijdig te signaleren. Voor gemeenten is vroegtijdige informatie over de gevolgen van belang zodat zij tijdig maatregelingen kunnen nemen.
Het onderzoek brengt de gevolgen van de stapeling in beeld en trekt een vijftal belangrijke conclusies. De onderzoekers adviseren gemeenten hier mee aan de slag te gaan.
Op 22 maart a.s. organiseert Het LCGW-zuid een kenniscafé voor haar leden.
Ecorys licht de conclusies van het onderzoek nader toe.
Het tweede deel van de bijeenkomst zal besteed worden aan het gezamenlijk focussen op de bestrijding van de gevolgen van deze stapeling; wat is een zinvolle en haalbare aanpak om de stapelingseffecten te signaleren en welke maatregelen kunnen de effecten nivelleren bij mensen en
huishoudens die in de problemen raken.
LCGW West organiseert WORKSHOP MEDIATIONVAARDIGHEDEN
Kan een bezwaar veranderen in een oplossing die we zelf niet hebben bedacht? Ja, maar lopen we dan geen risico met de regelgeving?
Mediationis een methode die kan helpen in het contact met de burger.
Verschillende gemeenten hebben hiermee goede ervaringen. Gemeente Castricum is er één van.
Het bestuur van LCGW West nodigt u uit om in te schrijven voor een
workshop mediationvaardigheden
donderdag 12 april 2012
gemeentehuis Castricum
Programma:
12.30 u Ontvangst met lunch
13.30 u Opening door Toon Mans, burgemeester van Castricum tevens
voorzitter van LCGW West
Introductie programma
14.00 u Workshop MEDIATIONVAARDIGHEDEN IN HET CONTACT MET DE BURGER
15.30 u Is mediation interessant voor mijn gemeente?
Agnes Brokers van de gemeente Castricum vertelt over “Goed contact met de gemeente”.
Wat heeft mediation gebracht sinds de invoering ervan in deze gemeente?
16.30 u Sluiting
De workshop is gratis voor LCGW-leden.
Toegang voor niet leden (bij beschikbaarheid) vanaf 1 april. De niet-leden bijdrage is 99 euro.
Wil je deze uitnodiging onder aandacht van je collega’s brengen?
Tot 12 april in Castricum,
Toon Mans,
Voorzitter LCGW west
Programma en uitnoding komen nog via de nieuwsbrief van LCGW Oost. Hier vast een eerste schets van wat je kunt verwachten op 12 april 2012. De bijeenkomst zal in Apeldoorn of Deventer zijn.
Gemeenten kantelen hun wmo: de burger komt steeds meer zelf aan zet. Zij worden geacht het stuur in eigen hand te nemen en – samen met hun netwerk – zoveel mogelijk zelf de regie houden over hun eigen leven. Ook welzijnsorganisaties kantelen hun werkwijze. Zij proberen burgers te stimuleren en faciliteren om het zoveel mogelijk ‘zelf te doen’. ‘Zorgen voor’ wordt vervangen door ‘zorgen dat’.
De kanteling is noodzakelijk. Onze huidige organisatie van zorg en welzijn wordt anders onbetaalbaar. Dit besef wordt breed gedragen. Met een aantal transities op komst, is de urgentie groot. Tegelijkertijd vinden gemeenten en welzijnsorganisaties het niet altijd gemakkelijk om die ‘burgerkracht’ handen en voeten te geven, zeker als het gaat om mensen die wat extra’s nodig hebben om toch zoveel mogelijk zelf verantwoordelijk te blijven. Denk aan de mensen met een beperking, mensen in een isolement of mensen met hoge schulden.
Hoe kun je ervoor zorgen dat ook zij daadwerkelijk aan het stuur staan en hun verantwoordelijkheid pakken? Hoe kunnen we de potentie van mensen en hun netwerk meer benutten? Hoe kunnen wij complexe problemen bij mensen vroegtijdig opsporen (of voorkomen) en adequaat ingrijpen? Hoe kunnen we dit efficiënt en effectief organiseren?
LCGW Biedt handvatten om handen en voeten te geven aan de Kanteling, zodat gemeenten en welzijnsorganisaties hun beleid/ideeën kunnen vertalen in de praktijk. Vragen die op de conferentie worden beantwoord, zijn met name:
- hoe kan ik meer bereiken met minder geld (efficiënter en effectiever)?
- hoe kan ik burgers zelf verantwoordelijk laten blijven en tegelijkertijd complexe problemen voorkomen?
- hoe zorg ik ervoor dat burgers medeproducten worden in plaats van consumenten (brengen versus halen)?
- hoe kan ik sturen op maatschappelijk effect in plaats van alleen cijfertjes?
- hoe kan ik binnen mijn gemeente de Kanteling handen en voeten geven?
- hoe geen ik binnen mijn organisatie Welzijn Nieuwe Stijl handen en voeten?
Training beleidsmedewerker welzijn
Ben je beleidsmedewerker welzijn bij een gemeente? Pas begonnen of wil je een opfristraining? Dan is onze training wat voor je. In onze training beleidsmedewerker krijg je handreikingen voor een goed advies. Je krijgt inzicht in je rol en positie ten opzichte van wethouder, bestuur, management, instellingen en burgers. Er is veel ruimte voor de dagelijkse praktijk.
INHOUD
De training bestaat uit 3 modulen. In de eerste module leer je de verschillende vormen van adviseren kennen. Speciale aandacht is er voor klantgericht beleid. In de tweede module van de training leer je meer over de rol en positie van een beleidsmedewerker. Er is aandacht voor de relatie politiek, ambtenaar, instellingen en burger. In de laatste module is aandacht voor jouw advies en jouw positie in de praktijk.
TRAININGSMETHODE
De training beleidsmedewerker heeft een typische LCGW-aanpak. Dat betekent dat er vanuit de praktijk wordt gewerkt. De praktijk wordt met verdiept met oefeningen en casussen uit jouw eigen werk. Aan het eind van de training kan je jouw vaardigheden in de praktijk brengen met een acteur-wethouder. Je neemt dus meteen wat mee voor je dagelijkse praktijk!
DOELGROEP
De training is vooral geschikt voor beleidsmedewerkers in een gemeente of werkzaam bij een advies- en of detacheringsbureau. De trainingsgroep is maximaal 12 personen. De training omvat in totaal drie losse dagen over een periode van 3 maanden.
TRAINERS
De training wordt gegeven door Hester Stam en Hermien de Bruijn-Francken.
RESULTAAT
Na afloop ben je in staat om een goed advies op te stellen en het effectief te verdedigen. Je ontvangt een LCGW-certificaat. Aan het slot bieden gratis een evaluatiegesprek aan. Op verzoek van vorige deelnemers hebben we een vervolgaanbod ontwikkeld. Vanaf 2011 hebben we een nieuw aanbod van reflectie-coaching, dit is een vervolgaanbod op de training.
DATA EN KOSTEN
De training wordt in het voorjaar en in najaar gegeven. Data staan op onze website www.lcgw.nl. Kosten bedragen € 1.500,-- voor niet-leden en € 500,-- voor leden van het LCGW. Cursusmap, accommodatiekosten en lunch zijn inbegrepen.
AANMELDEN
Aanmelden kan op www.lcgw.nl of met een mailtje naar info@lcgw.nl.
Meer informatie bij Chris Kuypers, 06-19037179 (maandag tot donderdag van 9-12 uur).
Training beleidsmedewerker welzijn
Ben je beleidsmedewerker welzijn bij een gemeente? Pas begonnen of wil je een opfristraining? Dan is onze training wat voor je. In onze training beleidsmedewerker krijg je handreikingen voor een goed advies. Je krijgt inzicht in je rol en positie ten opzichte van wethouder, bestuur, management, instellingen en burgers. Er is veel ruimte voor de dagelijkse praktijk.
INHOUD
De training bestaat uit 3 modulen. In de eerste module leer je de verschillende vormen van adviseren kennen. Speciale aandacht is er voor klantgericht beleid. In de tweede module van de training leer je meer over de rol en positie van een beleidsmedewerker. Er is aandacht voor de relatie politiek, ambtenaar, instellingen en burger. In de laatste module is aandacht voor jouw advies en jouw positie in de praktijk.
TRAININGSMETHODE
De training beleidsmedewerker heeft een typische LCGW-aanpak. Dat betekent dat er vanuit de praktijk wordt gewerkt. De praktijk wordt met verdiept met oefeningen en casussen uit jouw eigen werk. Aan het eind van de training kan je jouw vaardigheden in de praktijk brengen met een acteur-wethouder. Je neemt dus meteen wat mee voor je dagelijkse praktijk!
DOELGROEP
De training is vooral geschikt voor beleidsmedewerkers in een gemeente of werkzaam bij een advies- en of detacheringsbureau. De trainingsgroep is maximaal 12 personen. De training omvat in totaal drie losse dagen over een periode van 3 maanden.
TRAINERS
De training wordt gegeven door Hester Stam en Hermien de Bruijn-Francken.
RESULTAAT
Na afloop ben je in staat om een goed advies op te stellen en het effectief te verdedigen. Je ontvangt een LCGW-certificaat. Aan het slot bieden gratis een evaluatiegesprek aan. Op verzoek van vorige deelnemers hebben we een vervolgaanbod ontwikkeld. Vanaf 2011 hebben we een nieuw aanbod van reflectie-coaching, dit is een vervolgaanbod op de training.
DATA EN KOSTEN
De training wordt in het voorjaar en in najaar gegeven. Data staan op onze website www.lcgw.nl. Kosten bedragen € 1.500,-- voor niet-leden en € 500,-- voor leden van het LCGW. Cursusmap, accommodatiekosten en lunch zijn inbegrepen.
AANMELDEN
Aanmelden kan op www.lcgw.nl of met een mailtje naar info@lcgw.nl.
Meer informatie bij Chris Kuypers, 06-19037179 (maandag tot donderdag van 9-12 uur).
Training beleidsmedewerker welzijn
Ben je beleidsmedewerker welzijn bij een gemeente? Pas begonnen of wil je een opfristraining? Dan is onze training wat voor je. In onze training beleidsmedewerker krijg je handreikingen voor een goed advies. Je krijgt inzicht in je rol en positie ten opzichte van wethouder, bestuur, management, instellingen en burgers. Er is veel ruimte voor de dagelijkse praktijk.
INHOUD
De training bestaat uit 3 modulen. In de eerste module leer je de verschillende vormen van adviseren kennen. Speciale aandacht is er voor klantgericht beleid. In de tweede module van de training leer je meer over de rol en positie van een beleidsmedewerker. Er is aandacht voor de relatie politiek, ambtenaar, instellingen en burger. In de laatste module is aandacht voor jouw advies en jouw positie in de praktijk.
TRAININGSMETHODE
De training beleidsmedewerker heeft een typische LCGW-aanpak. Dat betekent dat er vanuit de praktijk wordt gewerkt. De praktijk wordt met verdiept met oefeningen en casussen uit jouw eigen werk. Aan het eind van de training kan je jouw vaardigheden in de praktijk brengen met een acteur-wethouder. Je neemt dus meteen wat mee voor je dagelijkse praktijk!
DOELGROEP
De training is vooral geschikt voor beleidsmedewerkers in een gemeente of werkzaam bij een advies- en of detacheringsbureau. De trainingsgroep is maximaal 12 personen. De training omvat in totaal drie losse dagen over een periode van 3 maanden.
TRAINERS
De training wordt gegeven door Hester Stam en Hermien de Bruijn-Francken.
RESULTAAT
Na afloop ben je in staat om een goed advies op te stellen en het effectief te verdedigen. Je ontvangt een LCGW-certificaat. Aan het slot bieden gratis een evaluatiegesprek aan. Op verzoek van vorige deelnemers hebben we een vervolgaanbod ontwikkeld. Vanaf 2011 hebben we een nieuw aanbod van reflectie-coaching, dit is een vervolgaanbod op de training.
DATA EN KOSTEN
De training wordt in het voorjaar en in najaar gegeven. Data staan op onze website www.lcgw.nl. Kosten bedragen € 1.500,-- voor niet-leden en € 500,-- voor leden van het LCGW. Cursusmap, accommodatiekosten en lunch zijn inbegrepen.
AANMELDEN
Aanmelden kan op www.lcgw.nl of met een mailtje naar info@lcgw.nl.
Meer informatie bij Chris Kuypers, 06-19037179 (maandag tot donderdag van 9-12 uur).
Meld je aan voor de LCGW-nieuwsbrief en je ontvangt automatisch de uitnodiging. Aanmelden kan via het aanmeldformulier. 14 dagen voor de bijeenkomst ontvang je de locatiegegevens en programma. Mocht je onverwacht niet kunnen dan mag je uiteraard altijd een collega sturen.
Meld je aan voor de zuidelijke nieuwsbrief en je ontvangt automatisch de uitnodiging. Aanmelden kan via het aanmeldformulier. 14 dagen voor de bijeenkomst ontvang je de locatiegegevens en programma. Mocht je onverwacht niet kunnen dan mag je uiteraard altijd een collega sturen.
Interesse in een vrijwilligersrol binnen het LCGW? Op deze dag leer je alle vrijwilligers en het LCGW beter kennen. Meld je aan voor de LCGW-nieuwsbrief en je ontvangt automatisch de uitnodiging. Aanmelden kan via het aanmeldformulier. 14 dagen voor de bijeenkomst ontvang je de locatiegegevens en programma. Mocht je onverwacht niet kunnen dan mag je uiteraard altijd een collega sturen.
Ook interessant voor u:
Brochure: "Gemeenten en kwaliteit sociale interventies"
Start academische masteropleiding Sociale interventie mei 2012: Nu inschrijven!
Debat over de toekomst van de welzijnssector op www.socialevraagstukken.nl
Evaluatie lezing Theo Schuyt "overheid en filantropie"
Recensie Brave burgers gezocht, Hennie de Boer, LCGW-ambassadrice
